لواسان به چه معنی است ؟
شاید شما اهل لواسان و یا یکی از روستاها و دهستان های لواسان باشید و برایتان سوال باشد که لواسان به چه معنی است ؟ امروز میخواهیم برای شما تاریخچه ای از نامگذاری لواسان بگوییم. با ما همراه باشید.
لواسان به چه معنی است ؟
لواسان، که در زبان پهلوی به معنای “لبه” یا “تیغه کوه” است، یک منطقه زیبا و دلنشین است که در آن طلوع خورشید را میتوان تماشا کرد. نام لواسان از دو بخش “لو” و “آسان” تشکیل شده است. “لو” به معنای “لب یا لبه، سره و تیغه کوه” است. این کلمه در لهجه قدیم مردم تهران برای رسیدن نور خورشید به هنگام غروب به سر کوه مورد استفاده قرار میگرفت. همچنین، این واژه به معنای رسیدن به قله کوه توسط انسان یا حیوانات نیز استفاده میشد. همچنین، “لو” به معنای “کنار” نیز استفاده میشود، به عنوان مثال “لو دره” به چم کنار دره اشاره دارد. این عبارت در نام برخی از معابر کوهستانی در مسیرهای قصران و نیز در برخی از مناطق داخلی قصران نیز به کار میرود. مانند منطقه سرلو که در نزدیکی افجه قرار دارد، یا به عبارت دیگر “سر لو فشم” در میان آبادیهای آهار و فشم، و “سرلوآهاربَشم” در میان آبادیهای شهرستانک و آهار و غیره، کلمه “لو” به معنای لب در این مناطق به کار میرود. این عبارت به این دلیل استفاده میشود که هنرمندان لواسانی که در قدیم در تهران فعالیت میکردند، خود را “لباسانی” مینامیدند. به عنوان مثال، نام سازنده بقعه نفیس و قدیمی سید اسماعیل در تهران به صورت زیر ثبت شده است: “عمل استاد حسین بن حسن نجار لباسانی”. همچنین، نام سازندگان صندوق بقعه امامزاده یحیی نیز از سال ۸۹۵ هجری به صورت زیر ذکر شده است: “عمل استاد حسین و اخوه محمد بن حسن لباسانی”. همچنین، در کتیبه مرقد امامزاده قاسم در شمیران به تاریخ ۹۶۳ هجری، عبارت زیر ثبت شده است: “عمل استاد حسین بن حسن نجار لباسانی”.
به عمل قطب الدین بن سیف نجار بن اسکندر معصوم لباسانی”. علاوه بر این، در زبانهای کهن و نوی ایرانی، شواهد فراوانی برای تبدیل یافتن حروف “واو” و “ب” به یکدیگر وجود دارند؛ مانند “واته” و “باد”، “بالاً” و “والاً” و صدها مثال دیگر. ۲- واژه “آسان” که صفت فاعلی از مصدر “آسدن” و ریشه “آس” به معنی بلند شدن، برخاستن و آمدن است، در نامگذاری سرزمین خراسان نیز به کار رفته است. حروف الف و نون در آخر کلمات “لواسان” و “خراسان” نماد صفت فاعلی هستند و نه پسوند مکان. در نام “خراسان” (یا “خوراسان”)، “خور” یا “خُر” به معنی خورشید است و به طور کلی به جایی اشاره دارد که خورشید از آن بالا طلوع میکند؛ به عنوان مثال، فخرالدین اسعد گرگانی که در حدود سال ۴۴۶ هجری داستان “ویس و رامین” را که از ماجراهای افسانهآمیز دوران اشکانی و در اصل به زبان پهلوی است، به زبان فارسی منظوم کرده است. دربارهٔ معنی “خراسان”، به این شکل سروده است:
زبان پهلوی هر کو شناسد — خراسان آن بود کز وی خور آسد
خور آسد پهلوی باشد خور آید — عراق و پارس را خور زو بر آید
خورآسان را بود معنی خورآیان — کجا از وی خورآید سوی ایران
دیگر موارد نیز اثبات مینماید که شبههای در اینکه آسان به معنی برآینده و سرزننده است، وجود ندارد. به عنوان مثال، کلمه آسغ در لهجه بلوچی و کلمه آسین در لهجه استرآبادی (گرگانی) به معنی آمدن هستند و در این گویشها به کار میروند. همچنین در لهجه بلوچی، آسان با کلمه “روش” (از ریشه روشن و روشنائی) ترکیب شده و به صورت “روش آسان” به معنی برآمدن آفتاب و برخاستن خورشید استفاده میشود. در زبان ارمنی نیز کلمه “اَسَن” که از زبان پهلوی به ارث برده شده، به همین معنی وجود دارد. استاد پورداوود در مقالهای دربارهٔ خورشید آمده است: «خراسان نیز که از قدیم تا به امروز اسم ایالت شرقی ایران است، به معنی مشرق است و جزء آخر این نام (آسان) به معنی برآینده و بالارونده است». با توجه به توضیحات فوق، لواسان نیز به همان معنای لبه یا جایی است که در آن “بالا آمدن” یا برخاستن اتفاق میافتد.
ناصر خسرو قبادیانی بلخی، در سفرنامه خود که در اوایل هزار سال پیش نوشته شده است، نام لواسان را برای اولین بار در باب کوه دماوند ذکر کرده است. او میگوید: “میان ری و آمل کوه دماوند است مانند گنبدی که آن را لواسان مینامند”. بنابراین، ابتدا لواسان به کوه دماوند اشاره داشته و سپس برای منطقه کوهستانی غرب و جنوب غرب کوه دماوند، یعنی لواسانات، استفاده شده است. لواسانات حوزهای است که بین ری و کوه دماوند قرار دارد و شامل منطقه قصران (معروف به کوهسران)، لواسانات، رودبار قصران، شمیران و تهران (بجز ری) میشود. در این حوزه کوههای فراوانی وجود دارد، اما در رشته شرقی آن، به ویژه در کوه دماوند که بالاترین قله این منطقه گسترده است، خاصیتی وجود دارد که آفتاب هر صبح برای مردم قصران علیا و قصران سفلی از آنجا طلوع میکند. نام لواسان به معنای “تیغهٔ طلوع خورشید” برای این منطقه نامی بسیار زیبا و شاعرانه به نظر میرسد. این توصیف از آنجاست که در هر صبح در منطقه شمالی ری قدیم و تهران کنونی، آفتاب از آنجا (یعنی شرق) طلوع میکند.
لازم است توجه کنیم که در برخی منابع و کتب تاریخی، شهر لواسان به عنوان “کوشک دشت” ذکر شده است. “کوشک دشت” به معنای دشتی است که در آن یک کاخ وجود دارد. در کتاب قصران (کوهسران)، حسین کریمان ، دربارهٔ مرز شرقی قصران، مینویسد: “علی کامهٔ دیلمی، که از فرماندهان صحنهٔ سیاست در دوران آل بویه بود و در سال ۳۷۳ هجری به نام فخرالدوله شناخته میشد، در قصران یک کاخ برای خود ساخت و بعدها آن منطقه را “کوشک دشت” نامیدند. امروزه “کوشک دشت” به شهر لواسان معروف است. در تاریخ طبرستان و رویان و مازندران، ظهیرالدین مرعشی آملی دربارهٔ خروج الثائر باللّه علوی، میگوید: “علی کامه به طور موقت در قصران در کنار جاجرود قصری بنیان نهاد و در حال حاضر این وادی را “کوشک دشت” مینامند و قصر علی کامه در آن تل واقع میشده است.” همچنین، حاج معصومعلی شاه در کتاب طرائق الحقایق از منطقه فعلی شهر لواسان با نام “کوشک دشت” یاد کرده است. هنوز برخی از باقیماندهها و آثار این کاخ در نزدیکی سد لتیان قابل مشاهده است.
لواسان به چه معنی است ؟
مقاله لواسان به چه معنی است ؟ برگرفته شده از ویکی پدیا فارسی بوده که توسط مشاور املاک آراز لواسان منتشر شده است . جهت کسب اطلاعت بیشتر در رابطه با این منطقه و یا خرید ملک در لواسان با ما تماس بگیرید.